Şömine, yalnızca dekoratif bir ürün değil; hazne, baca sistemi, ısı yalıtımı, dış kaplama ve doğru hava dolaşımı birlikte planlanması gereken özel bir ısıtma sistemidir. Bu nedenle bir şöminenin nasıl yapılacağı belirlenirken kullanılacak yakıt türü, şömine haznesinin ölçüsü, baca yapısı, montaj yapılacak alan ve dış kaplama malzemeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle odunlu şömine yapımı sırasında kullanılan malzemelerin yüksek sıcaklığa dayanıklı olması ve baca sisteminin doğru şekilde projelendirilmesi büyük önem taşır.
Bu yazımızda şömine nasıl yapılır, şömine yapımında hangi malzemeler kullanılır, şömine haznesi nasıl monte edilir, şömine bacası nasıl yapılır ve şömine dış kaplaması nasıl hazırlanır gibi merak edilen soruları adım adım açıklıyoruz.
Bir şömine yapılmadan önce öncelikle uygulamanın yapılacağı alan incelenir. Şöminenin kurulacağı duvar, mevcut baca durumu, tavan yüksekliği, zemin yapısı ve odanın kullanım şekli değerlendirilir.
Aynı zamanda şöminenin;
gibi hangi modelde olacağı belirlenir.
Şömine modelinin belirlenmesinden sonra kullanılacak şömine haznesinin ölçüsü seçilir. Örneğin küçük yaşam alanlarında 70 cm civarında bir hazne tercih edilebilirken daha geniş salon, villa ve kış bahçelerinde daha büyük hazne seçenekleri değerlendirilebilir.
Şöminenin en önemli parçalarından biri haznedir. Odunlu şömine sistemlerinde kullanılan hazne, yanma işleminin gerçekleştiği bölümdür.
Hazne seçiminde yalnızca genişliğe bakmak yeterli değildir. Haznenin;
birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle asansörlü şömine haznesi kullanılan modellerde cam kapak yukarı doğru hareket ettirilerek şöminenin daha açık bir kullanım şekline sahip olması sağlanabilir.
Şömine yapımında en sık yapılan hatalardan biri, dış görünüşe göre ölçü belirlemektir. Oysa doğru uygulamada önce hazne ve teknik sistem belirlenir, ardından dış kaplama buna göre tasarlanır.
Örneğin 70 cm genişliğinde bir şömine haznesi kullanılacaksa, haznenin çevresinde bırakılması gereken teknik boşluklar, yalıtım katmanları ve dış kaplama kalınlığı hesaplanarak toplam şömine ölçüsü oluşturulur.
Bu nedenle 70 cm şömine, 80 cm şömine veya 90 cm şömine gibi ölçüler yalnızca cam genişliği olarak değerlendirilmemelidir.
Odunlu şömine yapımında en önemli aşamalardan biri ısı yalıtımıdır.
Şömine haznesinin çevresinde yüksek sıcaklığa dayanıklı yalıtım malzemeleri kullanılmalıdır. Özellikle hazne çevresindeki duvar, tavan ve diğer yapı elemanlarının yüksek sıcaklıktan korunması gerekir.
Profesyonel uygulamalarda şömine sistemine uygun taş yünü ve yüksek sıcaklığa dayanıklı izolasyon malzemeleri kullanılabilir.
Aksu Şömine uygulamalarında kullanılan Paroc marka taş yünü gibi yüksek sıcaklığa dayanıklı yalıtım malzemeleri, şömine çevresindeki ısı kontrolünün sağlanmasına yardımcı olur.
Şömine yapımının en kritik bölümlerinden biri baca sistemidir.
Yanma sonucu oluşan dumanın güvenli şekilde dışarı atılabilmesi için baca sisteminin şömine haznesiyle uyumlu olması gerekir. Baca çapı, yüksekliği, güzergâhı, dirsek kullanımı ve izolasyonu projenin özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
Türkiye'deki yangın güvenliği mevzuatında yakıcı cihazların bacalarının yakıt türüne ve ilgili standartlara uygun olması gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca yakıcı cihazların bacalarının birleştirilmemesi esasları da yer almaktadır.
Bu nedenle şömine baca sistemi, yalnızca bir borunun tavandan geçirilmesi şeklinde düşünülmemelidir.
Baca uygulamasında genel olarak;
gibi detaylar değerlendirilir.
Bakanlığın teknik şartnamesinde bacaların mümkün olduğunca dik yapılması, gerekli durumlarda sapmaların sınırlandırılması ve duman kanallarının uygun şekilde izole edilmesi gerektiği belirtilmektedir.
Baca sistemi ve yalıtım altyapısı planlandıktan sonra şömine haznesinin montajına geçilir.
Hazne, projede belirlenen konuma yerleştirilir ve baca bağlantısı yapılır. Haznenin terazisi ve konumu kontrol edilir.
Bu aşamada haznenin dış kaplamayla olan mesafeleri de dikkate alınmalıdır.
Özellikle köşe şömine modelleri, U tipi şömine modelleri ve üç tarafı camlı şöminelerde haznenin konumu dekorasyon açısından da büyük önem taşır.
Çünkü şöminenin cam yüzeyleri yalnızca ateşin görünmesini sağlamaz; aynı zamanda odanın genel mimari görünümünü belirleyen ana unsurlardan biridir.
Hazne ve teknik sistem tamamlandıktan sonra şöminenin dış görünümü oluşturulur.
Şömine dış kaplamasında farklı malzemeler kullanılabilir.
Modern dekorasyonlarda özellikle siyah granit şömine modelleri, mermer görünümlü seramikler ve doğal taş kaplamalar tercih edilirken; klasik dekorasyonlarda doğal taş ve mermer uygulamaları öne çıkmaktadır.
Kaplama seçimi yapılırken yalnızca estetik görünüm değil, şömine çevresindeki sıcaklık değerleri ve kullanılacak malzemenin uygulama şartları da değerlendirilmelidir.
Şömine yapımında yalnızca ateşin yanması değil, oluşan ısının doğru şekilde dağıtılması da önemlidir.
Şömine haznesi çevresinde oluşan sıcak havanın kontrollü şekilde hareket etmesini sağlayacak hava giriş ve çıkışları projeye göre oluşturulabilir.
Bu sistem sayesinde şömine çevresinde oluşan sıcak havanın yaşam alanına aktarılması hedeflenir.
Doğru hava sirkülasyonu, özellikle büyük salonlarda ve geniş yaşam alanlarında şömine sisteminin verimli kullanılmasına katkı sağlar.
Şömine yapımı tamamlandıktan sonra sistemin bütün parçaları kontrol edilir.
Kontrol aşamasında;
incelenir.
İlk kullanım öncesinde sistemin montajının ve baca uygulamasının uzman kişiler tarafından kontrol edilmesi önemlidir.
Profesyonel bir odunlu şömine uygulamasında kullanılacak malzemeler projenin özelliklerine göre değişebilir.
| Şömine Bölümü | Kullanılabilecek Malzeme |
|---|---|
| Şömine haznesi | Pik döküm / çelik hazne |
| Cam | Yüksek sıcaklığa dayanıklı vitroseramik cam |
| Baca | Uygun özellikte paslanmaz çelik baca sistemi |
| Yalıtım | Yüksek sıcaklığa dayanıklı taş yünü |
| Dış kaplama | Granit, mermer, doğal taş, seramik vb. |
| Hava kanalları | Projeye uygun ısıya dayanıklı sistem |
| Baca çıkışı | Baca şapkası ve uygun bağlantı elemanları |
Kullanılacak malzemelerin şömine sistemine uygunluğu, uygulama koşulları ve ilgili teknik standartlar dikkate alınmalıdır.
İnternette “şömine nasıl yapılır?” şeklinde yapılan aramalarda çeşitli uygulamalar görülse de odunlu şömine, yalnızca dekoratif bir duvar kaplaması değildir.
Yanma, yüksek sıcaklık, baca gazları ve yangın güvenliği söz konusu olduğu için özellikle hazne, baca ve ısı yalıtımı gibi teknik bölümlerin uzman kişiler tarafından uygulanması gerekir.
Yanlış baca ölçüsü, yetersiz yalıtım veya uygun olmayan malzeme kullanımı hem şöminenin performansını hem de yapı güvenliğini olumsuz etkileyebilir.
Bu nedenle şömine yapımında tasarım + teknik hesaplama + uygun malzeme + profesyonel montaj birlikte değerlendirilmelidir.
Şömine yapım süresi kullanılacak modele ve uygulamanın kapsamına göre değişir.
Örneğin hazır bir şömine haznesinin montajı ile özel ölçülü, granit veya doğal taş kaplamalı komple bir şömine uygulamasının süresi aynı değildir.
Süreyi etkileyen başlıca faktörler;
Şömine yapılırken yaşam alanının mimarisine göre farklı modeller tercih edilebilir.
İki duvarın birleştiği alanları değerlendirmek isteyenler için tercih edilen köşe şömineler, özellikle salon ve kış bahçelerinde uygulanabilir.
Üç taraftan ateş görünümü sağlayan U tipi şömine modelleri, geniş yaşam alanlarında güçlü bir görsel etki oluşturur.
Daha modern ve mimari bir görünüm isteyen projelerde prizmatik şömine modelleri tercih edilebilir.
Şöminenin duvar önünde değil, yaşam alanının merkezinde konumlandırıldığı projelerde orta şömine çözümleri değerlendirilebilir.
İyi bir şömine yalnızca güzel görünen bir şömine değildir.
Haznenin doğru seçilmesi, baca sisteminin doğru tasarlanması, ısı yalıtımının yapılması, uygun kaplama malzemelerinin kullanılması ve montajın doğru gerçekleştirilmesi birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle şömine yaptırmadan önce, uygulanacak alanın ölçülerinin alınması ve kullanılacak şömine sisteminin projeye göre belirlenmesi gerekir.
Aksu Şömine olarak farklı yaşam alanlarına uygun odunlu şömine modelleri, köşe şömineler, U tipi şömineler, prizmatik şömine modelleri ve özel ölçülü şömine uygulamaları hazırlıyoruz.
Şömine projesinde yalnızca hazne seçimi değil; baca sistemi, ısı yalıtımı, dış kaplama, ölçülendirme ve montaj aşamalarını bir bütün olarak değerlendiriyoruz.
Salon, villa, kış bahçesi, teras ve farklı mimari projeler için alanın ölçülerine ve dekorasyonuna uygun şömine çözümleri oluşturulabilir.
Özetlemek gerekirse profesyonel bir şömine yapımı;
Alan analizi → Model seçimi → Hazne seçimi → Ölçülendirme → Isı yalıtımı → Baca sistemi → Hazne montajı → Hava sirkülasyonu → Dış kaplama → Son kontroller
şeklinde ilerleyen bir uygulama sürecidir.
Özellikle odunlu şömine nasıl yapılır sorusunun cevabında baca ve ısı yalıtımı en az şöminenin estetik görünümü kadar önemlidir.
Doğru malzeme, doğru ölçülendirme ve profesyonel montaj ile hem dekorasyona uyum sağlayan hem de uzun süre kullanılabilecek bir şömine sistemi oluşturulabilir.
